<?php
//<!--NO_INDEX-->
$titel="Projektwoche 1984 (3)";
$keywords="Gesamtschule Ehringshausen, HESSNET, Gewässeruntersuchung,  Lemp, Mühlbach, Konrad Herchen, Projektwoche";
$autor="Konrad Herchen; HTML: Werner Thum";
require("header.php");
?>
<H2><A HREF="index.phtml"><IMG SRC="hessnet.gif" ALT="Logo HESSNET" BORDER=1 HEIGHT=96 WIDTH=113></A> Umweltprojekt HESSNET</H2>

<H3>Projektwoche 1984</H3>
<P class="k">Bereits bei der 1. Projektwoche (PROWO) der Gesamtschule
Ehringshausen (2.-7. Juli 1984) untersuchte die Projektgruppe "Die Tierwelt
unserer Gewässer" unter der Leitung von <A HREF="herchen.gif">Konrad
Herchen</A> die Lemp, den Mühlbach und den Roßbach. Nachfolgend
dokumentieren wir Arbeitsergebnisse dieser Projektgruppe.</p>

<hr noshade size="1" id="inhalt">
<H4>Inhaltsübersicht</H4>

<UL>
<LI><A HREF="prowo1984-1.phtml#vorbemerkungen">Vorbemerkungen (Konrad Herchen)</A></LI>

<LI><A HREF="prowo1984-2.phtml#tierwelt">Übersicht:
Die Tierwelt unserer Gewässer</A></LI>

<LI><A HREF="prowo1984-1.phtml#untersuchung">Durchführung der Untersuchung</A></LI>

<LI><A HREF="#tiere">Übersicht: Gesammelte
Tiere (Lemp und Mühlbach)</A></LI>

<LI><A HREF="#ergebnis">Untersuchungsergebnisse</A></LI>

<LI><A HREF="prowo1984-4.phtml#eintag">Eintagsfliegenlarven
<I>(Ephemeroptera)</I></A></LI>

<LI><A HREF="prowo1984-4.phtml#krebs">Bachflohkrebs</A></LI>

<LI><A HREF="prowo1984-4.phtml#egel">Egel <I>(Hirudinea)</I></A></LI>

<LI><A HREF="prowo1984-4.phtml#koecher">Köcherfliegenlarven</A></LI>
</UL>
<hr noshade size="1" id="tiere">
<h4>Übersicht: Gesammelte Tiere</h4>
<TABLE BORDER COLS=8 WIDTH="550" BGCOLOR="#FFFFFF" class="keinRand">
<TR>
<TD>
<CENTER><B>Tier-</B></CENTER>

<CENTER><B>gruppen</B></CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER><B>Lemp</B></CENTER>

<CENTER><B>L1</B></CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER><B>Lemp</B></CENTER>

<CENTER><B>L2</B></CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER><B>Lemp</B></CENTER>

<CENTER><B>L3</B></CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER><B>Lemp</B></CENTER>

<CENTER><B>L4</B></CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER><B>Mühlbach</B></CENTER>

<CENTER><B>M1</B></CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER><B>Mühlbach</B></CENTER>

<CENTER><B>M2</B></CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER><B>Mühlbach</B></CENTER>

<CENTER><B>M3</B></CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Steinfliegen-</CENTER>

<CENTER>larven</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (2)</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>o (3)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Köcherfliegen-</CENTER>

<CENTER>larven</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (17)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (7)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (4)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (7)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (3)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (19)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Eintagsfliegen-</CENTER>

<CENTER>larven</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (4)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (6)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (9)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (15)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (11)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (9)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (14)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Mücken-</CENTER>

<CENTER>larven</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>o (2)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (2)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (3)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Käfer-</CENTER>

<CENTER>larven</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Wasser-</CENTER>

<CENTER>asseln</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>&nbsp;</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (2)</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Bachfloh-</CENTER>

<CENTER>krebse</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (8)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (32)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (3)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (6)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (16)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (19)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Strudel-</CENTER>

<CENTER>würmer</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>o (4)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (11)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (3)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (3)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (3)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Egel</CENTER>

<CENTER>&nbsp;</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (7)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (6)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (12)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>+ (14)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (2)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (5)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Schnecken</CENTER>

<CENTER>&nbsp;</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>- (2)</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>+ (12)</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>

<TD>
<CENTER>o (5)</CENTER>
</TD>
</TR>

<TR>
<TD>
<CENTER>Kaulquappen</CENTER>

<CENTER>&nbsp;</CENTER>
</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>&nbsp;</TD>

<TD>
<CENTER>- (1)</CENTER>
</TD>
</TR>
</TABLE></CENTER>

<p class="k">+ = häufig&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
o = durchschnittlich&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
- = wenig&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (5) = Anzahl
der gesammelten Tiere</p>


<P class="k">Die Probestellen Lemp L5, L6, L7, L8 und Roßbach
R1, R2 wurden hier nicht dokumentiert, da sie außerhalb des Untersuchungsgebietes
der derzeitigen Wahlpflichtkurse liegen.</p>

<p><IMG SRC="karteherchen.gif" HEIGHT=589 WIDTH=463></p>

<H3><A NAME="ergebnis"></A>Untersuchungsergebnisse</H3>
<p>Bei der Untersuchung der <B>Lemp</B>, des <B>Roßbaches</B> und
des <B>Mühlbaches</B> haben wir festgestellt:</p>
<H4>1. Wassertemperatur</H4>
<p>Sie nimmt von der Quelle zur Mündung hin zu; es wurden Temperaturen
zwischen 11 und <nobr>15 &deg;C</nobr> gemessen. Direkt unterhalb von Ortschaften war sie um etwa <nobr>1 &deg;C</nobr> erhöht.</p>
<H4>2. Strömungsgeschwindigkeit</H4>
<p>Sie ist je nach Untergrund und Bachverlauf verschieden; die Werte schwankten
zwischen 0,2 m/sec und 1 m/sec.</p>
<H4>3. Fauna der Bäche</H4>
<p>Aus der Gruppe der Insekten kamen sehr häufig Köcherfliegen
larven und Eintagsfliegenlarven vor; massenhaft traten an einigen Probestellen
Mückenlarven auf. Seltener wurden Steinfliegenlarven und Käferlarven
gefunden. Von anderen Tiergruppen wurden sehr häufig, z.T. massenhaft
Bachflohkrebse und Egel gefunden. Hinzu kamen vereinzelt Wasserasseln,
Strudelwürmer und Schnecken. Nicht gesammelt, sondern nur beobachtet
wurden: Forellen, Elritzen, Molche, Frösche und Kröten.</p>
<H4>4. Leitorganismen und Wassergüte</H4>
<p>Im Oberlauf der Bäche wurden sehr viele Leitorganismen für
sehr gering verschmutztes Wasser gefunden: Steinfliegenlarven, Eintagsfliegenlarven
und Köcherfliegenlarven. In der Nähe der Ortschaften (z.B. Probestelle
Lemp L5) war die Besiedlungsdichte geringer. Kennzeichen für mäßig
verschmutztes Wasser ist ein vermehrtes Vorkommen von Egeln. Die Unterläufe
der Bäche sind infolge ihrer Selbstreinigungskräfte, die ihre
Ursache in ihrem natürlichen Verlauf und Untergrund haben, wieder
dichter besiedelt.</p>
<H4>Fazit</H4>
<p>Die untersuchten Bachläufe sind sehr gering, in der Nähe
von Ortschaften mäßig mit Schadstoffen belastet.</p>
<p>(Juli 1984)</p>

<hr noshade size="1">
<P>Vergleiche hierzu die Messergebnisse von 1997:<BR>
<IMG SRC="greendot.gif" ALT="Messdaten" BORDER=0 HEIGHT=25 WIDTH=25>
<B>Mess- und Analysedaten 1997:</B> <A HREF="hessnet.php3?chfluss=Dill">Dill</A>, <A HREF="hessnet.php3?chfluss=Lemp">Lemp</A>,
<A HREF="hessnet.php3?chfluss=Mühlbach">Mühlbach</A><br>
&nbsp;</p>

<CENTER><p class="k"><A HREF="#inhalt"><IMG SRC="punkt.gif" BORDER=0 HEIGHT=25 WIDTH=25 ALIGN=CENTER alt="Zur Inhaltsübersicht"></A>
<A HREF="#inhalt">Zur Inhaltsübersicht</A></p></CENTER>

<? require("footer.php"); ?>